Kalp Yetmezliği Nedir?
Kalp yetmezliği, kalbin vücudun ihtiyacı olan kanı yeterli güçte veya yeterli miktarda pompalayamaması ile ortaya çıkan kronik bir hastalıktır. Sol ventrikülün kasılma (sistolik) veya gevşeme (diyastolik) fonksiyonu bozulabilir. Erken tanı ve doğru tedaviyle hastaların yaşam kalitesi belirgin ölçüde artar.
Belirtileri
- Eforla ve giderek istirahatte ortaya çıkan nefes darlığı
- Bacaklarda ve ayak bileklerinde şişme (ödem)
- Gece nefes darlığı ile uyanma (ortopne/paroksismal noktürnal dispne)
- Halsizlik, çabuk yorulma, efor kapasitesinde azalma
- Çarpıntı ve düzensiz nabız
- İnatçı öksürük ve hırıltılı solunum
Nedenleri ve Risk Faktörleri
Kalp yetmezliğinin en sık nedeni koroner arter hastalığı ve geçirilmiş kalp krizidir. Diğer nedenler arasında uzun süredir kontrolsüz hipertansiyon, diyabet, kapak hastalıkları, kardiyomiyopatiler, ritm bozuklukları (özellikle atriyal fibrilasyon), kemoterapi ilaçları ve alkol yer alır.
Evreleri (NYHA Sınıflaması)
Kalp yetmezliği hastaları fonksiyonel kapasitelerine göre dört sınıfa ayrılır:
- NYHA I: Olağan efor sırasında belirti yoktur.
- NYHA II: Olağan efor hafif yakınma oluşturur.
- NYHA III: Olağan altı efor belirgin yakınma oluşturur.
- NYHA IV: İstirahatte bile yakınma vardır.
Tanı
Tanı için ekokardiyografi, EKG, göğüs röntgeni, NT-proBNP kan testi ve çoğu hastada koroner anjiyografi kullanılır. Kardiyak MR, sintigrafi ve efor testleri seçili hastalarda yardımcıdır.
Tedavi
Modern kılavuzlar dört ana ilaç sınıfı (ACE-inhibitör/ARNİ, beta-bloker, MRA ve SGLT2-inhibitörü) ile çoklu tedavi önerir. Koroner darlık varsa stent veya bypass, ritim sorunları için pil/ICD, ileri hastalıkta kalp nakli veya mekanik destek cihazları gündeme gelebilir.
Yaşam Tarzı Önerileri
Tuzu günde 5 gramın altında tutmak, günlük kiloyu izlemek, sigara ve alkolü bırakmak, düzenli hafif–orta tempolu yürüyüş yapmak ve ilaçları aksatmamak hastaneye yatış riskini azaltır. Grip ve pnömokok aşıları önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kalp yetmezliği iyileşir mi?
Birçok hastada doğru ilaç tedavisi ile sol ventrikül fonksiyonu belirgin biçimde düzelebilir. Bazı vakalarda ise hastalık kronik seyir gösterir; hedef yaşam kalitesini korumak ve hastaneye yatışı önlemektir.
Kalp yetmezliğinde spor yapılır mı?
Stabil hastalara düzenli kardiyak rehabilitasyon ve haftada 150 dakika orta şiddetli yürüyüş önerilir. Program hekim onayıyla başlatılmalıdır.
Kalp yetmezliği ile ne kadar yaşanır?
Tanı sonrası yaşam süresi hastalığın evresine, ejeksiyon fraksiyonuna, eşlik eden hastalıklara ve ilaç uyumuna bağlıdır. Güncel tedaviler sağkalımı önemli ölçüde artırmaktadır.
